Toekomst KVNM
Notitie t.b.v. de Algemene Leden Vergadering 6 juni 2009
Het onderwerp, de toekomst van de KVNM, is niet nieuw en het zal in het voortbestaan van de KVNM ongetwijfeld ook niet de laatste keer zijn dat het aan de orde komt. Het onderwerp is nu echter wel zeer prangend aan de orde. Met name het wegvallen van de subsidie en het afnemende ledenbestand vergen nu maatregelen en een nieuwe positionering van de KVNM, al was het maar om mogelijk toekomstige financiële problematiek te voorkomen.
Het onderwerp is ook niet nieuw, omdat al eerder in de Statuten en in het Beleidsplan 2006-8 nieuwe doelstellingen voor de KVNM zijn geformuleerd die het aandachtsgebied aanzienlijk verbreden. Aanleiding voor deze nieuwe doelstellingen was ongetwijfeld enerzijds het besef dat de oorspronkelijke doelstelling gericht op de Nederlandse Muziekgeschiedenis op zich nu wel gerealiseerd is en dat anderzijds een verbreding naar ‘het bevorderen van de muziekwetenschap in de ruimste zin van het woord’(Statuten, artikel 3.b.) de mogelijkheid biedt andere doelgroepen dan voorheen te binden.
De eind 2007/begin 2008 ingestelde Commissie Katharsis constateerde echter dat ondanks de nieuwe doelstellingen, in de beeldvorming, een grote thematische focus op (in het bijzonder de oudere) Nederlandse muziekgeschiedenis is gebleven en dat de beoogde nieuwe doelgroepen niet bereikt zijn. De Commissie deed aanbevelingen voor een KVNM die meer bereid moet zijn zich daadwerkelijk open te stellen voor alle muziekwetenschappers in Nederland en Vlaanderen, ongeacht interesse en benadering, en stelt voor dit allereerst zichtbaar te maken met een groot muziekwetenschappelijk congres. Dit congres kreeg als doelstelling mee het brede spectrum van het Nederlandse muziekonderzoek zichtbaar te maken en de sterke kanten ervan te profileren.
Het congres heeft, zoals bekend, op 31 januari en 1 februari van dit jaar plaatsgevonden onder de titel ‘Heden, verleden en toekomst van de Nederlandse muziekwetenschap’. In het Algemeen Bestuur is het congres uitvoerig geëvalueerd, met als voornaamste constateringen:
- het congres is zeker een eerste goede stap in het realiseren van de aanbevelingen van de Commissie Katharsis;
- het brede spectrum van het Nederlandse muziekonderzoek is zichtbaar gemaakt met een levendig congres met een grote opkomst.
Tijdens (de forumdiscussies van) het congres en in individuele contacten met leden in de afgelopen periode zijn opmerkingen, commentaren en suggesties gekomen aangaande de toekomst van de KVNM. Op basis van dit geheel heeft het Algemeen Bestuur zich beraden en is gediscussieerd over een aantal beleidsmatige zaken aan de hand van een vijftal onderwerpen:
1. positie, strategie, identiteit KVNM
2. gewenste activiteiten KVNM
3. doelgroepen
4. bestuurlijke invulling
5. communicatie
In deze discussie heeft het Algemeen Bestuur voor ieder van deze onderwerpen een aantal uitgangspunten/richtingen geformuleerd, die wij graag in de ALV aan de leden willen voorleggen. Wij stellen ons voor dat er tijdens de ALV voldoende ruimte is om over het geheel te discussiëren, maar niet om afzonderlijke uitgangspunten te bespreken. Mocht u puntsgewijze opmerkingen/aanvullingen hebben, dan verzoeken wij u dit uiterlijk 30 mei aan het bestuur te melden. Wij beogen aan het eind van de discussies het geheel te laten accorderen als basis voor vervolgstappen in de uitwerking.
Uitgangspunten/richtingen bij positie, strategie, identiteit
- de naamgeving moet migreren naar KVNM als brandname/logo (vergelijk VPRO); daarbij moet een pakkende ondertitel bedacht worden die zowel in het Nederlands als het Engels gehanteerd kan worden;
- zonder de Nederlandse muziekgeschiedenis te willen negeren moet de KVNM een uitdrukkelijke en zichtbare beweging maken van ‘muziekgeschiedenis’ naar ‘muziekwetenschap’ en van een nationaal naar een internationaal, zelfs globaal perspectief (ook de pakkende ondertitel moet daar uitdrukking aan geven);
- er wordt niet naar gestreefd een belangenvereniging/beroepsvereniging te zijn/worden, omdat dit niet haalbaar is en niet waar gemaakt kan worden; de KVNM moet een platform/ontmoetingsplek voor kennisoverdracht en netwerken zijn;
- de KVNM wil een centrum voor muziekwetenschap zijn, complementair aan wat aan de universiteiten en conservatoria aan muziekwetenschap gebeurt; in die zin moet de KVNM zich positioneren in termen van belangen, zoeken naar partners en een ‘community-gedachte’ initiëren;
- t.b.v. het platform/centrum voor muziekwetenschap moeten Vereniging en Uitgeverij dicht bijeen blijven; gezien de risico’s aan de uitgeverskant moet wel een financiële/juridische splitsing gerealiseerd worden en moeten de consequenties hiervan voor de uitgeverij onderzocht worden.
Uitgangspunten/richtingen bij gewenste activiteiten
- de KVNM moet streven naar brede, open congressen met aansprekende thema’s, keynote speakers, overige sprekers o.b.v. calls for papers en voertaal in principe Engels;
- het initiëren van interest groups of werkgroepen zou een goede eerste stap ter invulling van het idee van een platform/ontmoetingsplek/centrum voor muziekwetenschap kunnen zijn en tevens een fundament voor toekomstige open congressen. Aandacht moet besteed worden aan criteria om een werkwijze met interest groups bestuurbaar te houden (o.m. ter voorkoming van versplintering); een opdracht voor een dergelijk werkwijze moet uitgewerkt worden;
- de KVNM moet nationaal en internationaal afstemming en zo mogelijk samenwerking zoeken met potentiële partners in het veld;
- gezien de beweging van ‘muziekgeschiedenis’ naar ‘muziekwetenschap’ moet de KVNM zich naast het TVNM, dat zich richt op een specifiek meer aan geschiedenis gerelateerd wetenschappelijk forum, oriënteren op een uitingsvorm met een breder profiel. Gedacht wordt daarbij aan een digitale vorm (e-journal) dat zich kenmerkt door meer flexibiliteit en grotere snelheid. Op basis van deze kenmerken moet een breder profiel voor deze uitingsvorm uitgewerkt worden.
Uitgangspunten/richtingen bij doelgroepen voor de Vereniging
- het imago van de KVNM is zeer belangrijk voor het aanspreken van diverse potentiële doelgroepen; het initiëren van werkgroepen (interest groups) zal hieraan een bijdrage leveren en dat zal de Vereniging aantrekkelijker maken; het bestuur moet initiatieven nemen om juist jongeren die wel graag mee willen doen aan activiteiten, maar nu liever geen lid worden van een vereniging, te betrekken bij de KVNM (met als doel een lidmaatschap);
- potentiële doelgroepen zijn studenten muziekwetenschap, studenten aan conservatoria en hbo-opleidingen, promovendi, wetenschappers die professioneel actief zijn binnen het vakgebied, muziekwetenschappers werkzaam in een andere richting en overige belangstellenden.
Uitgangspunten/richtingen bij bestuurlijke invulling
- bij toekomstige mutaties in het bestuur moeten nieuwe bestuursleden zo mogelijk gerekruteerd worden uit de bovengenoemde potentiële doelgroepen;
- ten behoeve van de bovenstaand geformuleerde uitgangspunten zal het bestuur initiatieven nemen tot uitvoering en het ontwikkelen van een structuur met zonodig commissies en werkgroepen en daarbij nadrukkelijk een beroep doen op participatie van de leden.
Uitgangspunten/richtingen bij communicatie
- dit document en de bespreking daarvan tijdens de Algemene Leden Vergadering is een eerste moment van communicatie over de Toekomst van de KVNM;
- aansluitend op de Algemene Leden Vergadering moet een communicatieplan opgezet worden dat op adequate wijze uitstraalt wat de strategie en het profiel van de KVNM moet zijn en waarmee recht wordt gedaan aan een goed imago.
Namens het Algemeen Bestuur
Cees Broekhuijsen